Phỏng vấn Tông gia đời thứ Bảy phái Bắc Thần Nhất Đao – Phần 5

Hai tông gia của Bắc Thần Nhất Đao Lưu hiện nay – Ảnh của www.hokushinittoryu.com

Nguyên tác: Sieben Fragen an Ōtsuka Ryūnosuke do Hoplo Blog thực hiện.

Tịch Dương dịch, Lưu Quang hiệu đính, từ bản tiếng Anh chính thức của Bắc Thần Nhất Đao Lưu.

  1. Anh có gợi ý gì cho những ai có ý định học một môn võ cổ truyền của Nhật Bản?

Đầu tiên: Hãy tự tìm hiểu, không chỉ những dữ kiện lịch sử cơ bản về lưu tổ, vân vân. Lựa chọn và cuối cùng thành thạo một cổ lưu là một nỗ lực nghiêm túc. Hãy nhớ rằng điều đó cũng có nghĩa là dành một phần lớn cuộc đời bạn với một nhóm người đặc biệt. Có những tiêu chuẩn nhất định mà môn sinh mới cần tuân thủ.

Theo nhận định của tôi, điều quan trọng bạn phải quyết định bạn thực sự muốn đạt được điều gì. Nếu bạn chỉ muốn chơi trò “võ sĩ” một chút thì chọn bất kỳ đạo trường cấp thấp nào cũng được, bất kể họ dạy một cổ lưu, một lưu phái cận đại (lưu phái võ thuật ra đời sau năm 1868), Kiếm Đạo hiện đại hay thậm chí cả lưu phái họ tự sáng tạo ra chưa có bất kỳ nền tảng lịch sử nào. Nhưng nếu mục đích của bạn là tập một cổ lưu nguyên gốc, thì tìm hiểu về bối cảnh lịch sử lưu phái là rất cần thiết. Ngày nay, có nhiều sách hữu ích bằng tiếng Nhật, tiếng Anh và tiếng Đức về các cổ lưu; cũng có cả tài liệu trực tuyến nữa. Các nguồn này cung cấp cho những người không chuyên một bức tranh hoàn chỉnh về việc một lưu phái có là thật hay không.

Thật không may là ngay cả ở Nhật Bản, bạn sẽ thấy có một số kẻ mạo danh kể những truyền thuyết về lưu phái chỉ được giảng dạy công khai từ những năm 1960, trong khi trước đó nó được giữ bí mật và chỉ truyền lại cho một người trong mỗi thế hệ. Nên thận trọng rằng, vào thời Edo, mọi hoạt động quân sự đều bị Mạc Phủ theo dõi sát sao. Nếu có bất kỳ tin đồn nào về những cuộc họp bí mật mang tính chất quân sự thì Mạc Phủ sẽ có biện pháp trấn áp cứng rắn để giảm nguy cơ có bạo loạn. Vì vậy, sẽ là vô cùng bất thường nếu có lưu phái bí nào tồn tại một thời gian dài trong bí mật. Nếu một lưu phái chỉ đào tạo ra duy nhất một kiếm sư tài năng đại diện cho lưu phái tham dự dù một cuộc tỷ thí duy nhất thì lưu phái ấy sẽ hoàn toàn không còn bí mật nữa.

Và phải nhắc lại: Môn phái bí mật sẽ đem lại lợi ích gì? Các kiếm sư Nhật Bản thời phong kiến có danh tiếng, nhưng đấy chưa bao giờ là một nghề nghiệp được ưa chuộng. Vì nghiệp võ quá rủi ro. Cạnh tranh và ganh đua rất khốc liệt, mỗi ngày đều có nguy cơ bị đối thủ đánh bại, dẫn đến việc lưu phái mất rất nhiều môn sinh, đe dọa kế sinh nhai và thậm chí cả mạng sống của người đứng đầu lưu phái. Mà để kiếm sống bằng nghề kiếm sĩ thì phải có đủ môn sinh, để có môn sinh thì danh tiếng lại là thiết yếu. Nếu lưu phái là bí mật thì làm gì có danh tiếng với môn sinh. Đơn giản là vậy. Mọi chuyện kể về các lưu phái huyền thoại ẩn dật chốn thâm sơn cùng cốc chỉ là hư cấu lãng mạn mà thôi. Chúng là do những người muốn ngụy biện cho lưu phái họ tự tạo ra thêu dệt nên. Vì lý do đó, khi muốn theo học lưu phái nào thì phải tìm hiểu một cách tốt nhất có thể, đặc biệt là khi có lời khẳng định rằng lưu phái đó được truyền thừa không gián đoạn tới ngày nay. Một số người ở Nhật Bản lấy tên những lưu phái đã thất truyền và dựng mình lên làm người kế thừa duy nhất của lưu phái để kiếm tiền. Trò lừa đảo này làm tổn hại danh tiếng các cổ lưu nói chung nhưng gần nhưng không thể dùng biện pháp pháp lý nào để chống lại những hành vi đê tiện đó.

Nếu một môn sinh có triển vọng đang tìm kiếm một lưu phái với kỹ thuật mạnh mẽ, người đó cần phải tìm một lưu phái đã sản sinh ra nhiều kiếm sĩ nổi tiếng trong quá khứ. Bởi vì người mới tập khó mà nhận ra chất lượng kỹ thuật chỉ dựa trên các đoạn phim biểu diễn, đây là điểm cần được nhận thức một cách nghiêm túc. Dĩ nhiên là theo học một lưu phái có những động tác hấp dẫn ngay từ cái nhìn đầu tiên thì cũng tốt. Nhưng để đạt được trình độ cao thì không chỉ có một cách đúng đắn duy nhất, cũng không bắt buộc phải theo học một lưu phái cụ thể nào. Có khi tìm đến đạo trường cổ lưu gần mình nhất người ta lại may mắn tìm được lưu phái yêu thích.

Giờ chúng ta nói đến điểm quan trọng nhất cần xem xét, đó là thầy và trò. Thực tế là không phải tất cả mọi người đều hợp nhau. Điều quan trọng là ý niệm về nhóm người mà bạn sẽ cùng dành nhiều thời gian trong tương lai. Mấu chốt là ở quan hệ thầy trò. Nếu tính cách người thầy không dễ chịu hoặc là bạn không thể quý mến những người xung quanh thầy, thì lưu phái ấy không thích hợp với bạn đâu. Điều quan trọng là bạn phải hòa thuận được với số đông môn sinh. Tranh chấp giữa các môn sinh trong một lưu phái là không chấp nhận được và sẽ gây tổn hại đến quá trình học tập của tất cả mọi người.

Bạn phải biết bản thân mình có bao nhiêu quyết tâm dành cho việc học tập trong một lưu phái nhất định. Thường thì môn sinh mới sẽ xuất hiện, xin được huấn luận và nhập môn nhưng với phần lớn bọn họ thì tập luyện chỉ là một thú tiêu khiển bên ngoài. Trong khi những người còn lại thì quyết tâm tập bất cứ khi nào rảnh, cả khi ở ngoài đạo trường và tự tìm hiểu ngôn ngữ và lịch sử. Cả hai loại môn sinh này đều nên được hoan nghênh ở đạo trường. Nhưng mọi người nên nhớ rằng những môn sinh nhiều thành quả hơn những người khác sẽ được thầy khuyến khích và sẽ tiến bộ nhanh hơn.

Có một lời khuyên đặc biệt cho những ai không phải người Nhật Bản mà muốn bắt đầu học cổ lưu: Hãy tìm những lưu phái nơi người nước ngoài đã đạt vị trí cao. Nhật Bản và các cổ lưu thỉnh thoảng cũng có những vấn đề về chủng tộc đối với những người không phải người Nhật. Có cả những lưu phái không thu nhận người nước ngoài và số khác thì thật sự là bất khả cho người nước ngoại đạt được vị trí và cấp bậc cao. Đây không phải là chuẩn mực nhưng đã có những áp lực đáng kể đối với tôi và người tiền nhiệm khi tôi được chỉ định làm Tông gia (không phải là người Nhật đầu tiên của một cổ lưu). Có những tông gia hoặc sư phụ khác đã phản đối mạnh mẽ Tông gia Ōtsuka Yōichirō bằng lời nói hoặc bằng văn bản với “lý lẽ” là cổ lưu Nhật Bản thì phải thuộc về người Nhật bản và phải do người Nhật Bản lãnh đạo. Trong trường hợp của tôi, thậm chí có người còn ngạo mạn tuyên bố, “cho dù kỹ thuật và kiến thức của gã ngoại quốc này có tốt đến đâu, hay là hắn có nói tiếng Nhật trôi chảy đi nữa, thì vẫn chỉ là kẻ ngoại quốc và vì thế không phù hợp để làm người kế thừa cổ lưu…” Chủng tộc và nguồn gốc không nên là được coi trọng trong thế kỷ 21 này nữa.

Tất nhiên, vẫn có khá nhiều lời khen ngợi và chúc mừng từ các lưu phái khác và những người đại diện của họ, vốn ủng hộ sự cởi mở. Nhưng vẫn có nhiều phái võ thuật cổ truyền giữ tính hẹp hòi như đã đề cập ở trên. Thực ra, sự hẹp hòi là không có căn cứ lịch sử và chỉ thể hiện rằng cá nhân đó không có hiểu biết về lịch sử Nhật Bản. Có rất nhiều trường hợp người ngoại quốc được thăng lên hàng võ sĩ cao cấp và thậm chí được vị lãnh chúa đáng kính của họ ban tặng tên Nhật. Các trường hợp nổi tiếng có thể kể đến gồm Jan Joosten van Loodensteyn người Hà Lan, William Adams người Anh, và Henry Schnell người Phổ. Ví dụ như Schnell, ông đã được phiên Aizu[1] thu nhận và được lãnh chúa Matsudaira Katamori[2] của phiên này ban cho tên Nhật là Hiramatsu Buhei[3]. Hiramatsu được phép đeo kiếm[4] (trường kiếm và đoản kiếm của giai cấp võ sĩ), được “gả” cho một phụ nữ có đẳng cấp cao và được cấp dinh thự trong khu phố dưới thành Wakamatsu[5] của phiên Aizu. Ông thậm chí còn được ban cho một nhóm võ sĩ dưới quyền để làm tùy tùng.

Nếu tuân theo những tiêu chí đơn giản này thì mọi người sẽ tìm được một lưu phái phù hợp để luyện tập. Nếu lưu phái như thế không có ở nơi lân cận nhưng nhưng khát khao học một thứ gì đó chính thống đủ mạnh thì lời khuyên là hãy tìm đến “lưu phái mơ ước đó”, dù nó ở Nhật Bản hay nước nào khác. Chắc chắn là đáng công sức và tiền bạc của bạn.


[1] 会津 – Hội Tân

[2] 松平 容保 – Tùng Bình Dung Bảo

[3] 平松武兵衛 – Bình Tùng Vũ Binh Vệ

[4] 大小 – daishō

[5] 若松城 – Nhược Tùng Thành

Leave a Reply